India is een van de beste plekken ter wereld om wilde tijgers te spotten. Het grootste deel van de wereldpopulatie leeft hier, verspreid over enorme natuurgebieden. Toch blijf een ontmoeting met een tijger bijzonder, want garantie krijg je nooit. Juist dat maak een safari zo spannend.
Een hoge concentratie aan nationale parken vind je in de deelstaat Madhya Pradesh, bekend als 's lands tijgerstaat. Gelegen in het centrale gedeelte van India vind je hier onder andere de tijgerreservaten Kanha (gebruikt ter inspiratie van Jungle Book), Bandhavgarh (hoge tijgerdichtheid), Pench, Panna en Satpura. Tijdens mijn studiereis door India ging ik op safari door drie verschillende parken: Ranthambore NP, Panna NP en Bandhavgarh NP. Hier lees je alles over mijn ervaringen, tips en wat je nog meer moet weten over safari's in India.
Om maar gelijk met het belangrijkste te beginnen: de tijger. Voor veel natuurliefhebbers is het wel bekend dat je voor het spotten van wilde tijgers een safari door een van de nationale parken in India moet maken. Verspreid over de hele wereld leven er in totaal 5500 wilde tijgers. Maar wist je dat ongeveer 75% van de totale wereld populatie tijgers in India leeft. Dus je kan je wel voorstellen dat India één van de beste plekken ter wereld is voor het spotten van tijgers. En toch, een tijger spotten is bepaald geen garantie. De dieren leven verspreid over enorme gebieden en verstoppen zich graag. Je bent er dan ook niet van verzekerd dat je een tijger gaat spotten, maar juist dat maakt het extra bijzonder als je er wel een of meerdere tegenkomt!
Maar laat dat je zeker niet ontmoedigen om naar een nationaal park te gaan. Want ook als je geen tijger te zien krijgt is een safari een belevenis op zich. De natuur zelf, de geluiden van de vogels, de rust na alle hectiek in de steden.. het is een fijne afwisseling tijdens je rondreis door India. En India heeft veel nationale parken, dus er is genoeg keuze!
Je stapt in een jeep en passeert, afhankelijk van welk park je bezoekt, bamboebossen, grasvlaktes, meren vol vogelsoorten, rotswanden en - ook nu heb je een beetje geluk nodig, slapende luipaarden ;). En de andere bewoners? Die laten zich maar al te graag zien. Denk aan herten van allerlei soorten, chitals, sambars, maar ook nijlgau (antilopen), wilde zwijnen, de lippenbeer, krokodillen, gaur (een soort wilde buffel), gier- en spechtsoorten, een variatie aan roofvogels en soms zelfs de zeldzame Indiase wilde hond. Er valt altijd wel íets te ontdekken!
De meeste nationale parken in India zijn geopend van oktober tot en met juni. Bijna alle nationale parken in India sluiten tijdens het moessonseizoen hun core zones (juli t/m september). De beste reistijd voor het spotten van tijgers in India is van maart tot mei. De temperatuur stijgen tot boven de 40 graden waardoor tijgers zich verzamelen rond de waterbronnen. Er wordt gezegd dat je in de zomer ongeveer 50% kans hebt op het spotten van een tijger, terwijl dat in de winter rond de 30% ligt. Naast het seizoen is ook het aantal safari's bepalend voor je kansen. Hoe vaker je op safari gaat, hoe groter de kans dat je een tijger tegenkomt! Wij hadden in elk park maar één safari geboekt en ongelooflijk veel geluk gehad! In ieder park wisten we namelijk minimaal één tijger te spotten. Statistisch gezien misschien niet vanzelfsprekend, maar wij noemen het gewoon beginnersgeluk. ;)
Je gaat op safari in de vroeg ochtend (tussen 06:00-10:00) of late namiddag (15:30-18:00), afhankelijk van het seizoen en de tijden van zonskomst en zonsondergang. Op deze momenten van de dag zijn de dieren namelijk het meest actief. Bovendien vermijd je in de zomer zo grotendeels de hitte.
Of een ochtendsafari beter is dan een avondsafari, is lastig te zeggen. Beide hebben hun voordelen. In de vroege ochtend zijn de temperaturen nog aangenaam koel en is het park aan het ontwaken. Dieren zijn op zoek naar voedsel en de kans dat je verse sporen van de nacht aantreft is groot. Bovendien duren ochtendsafari's vaak langer, waardoor je meer tijd hebt om dieper het park in te trekken. Maar vaak zijn de dieren in de late namiddag actiever. Ze komen tevoorschijn om te drinken of zich te verplaatsen na een warme dag. Wel duren middagsafari's meestal korter dan ochtendsafari's, omdat het daglicht sneller verdwijnt. Beide momenten van de dag hebben dus hun eigen charme en voordelen. We boeken dan ook van twee safari's op dezelfde dag zodat je beide kan ervaren!
We worden deze ochtend (om 05:40) naar de ingang van het park gebracht. Hier stapten we in onze canter, met nog 15 anderen. In Ranthambore kan je per canter of jeep een safari maken. Bij Namasté Reizen boeken we vaak een jeepsafari, geschikt voor maximaal zes personen. Ze zijn kleiner en daardoor sneller, stiller en behendiger. Maar de prijs hier van ligt dan ook een stuk hoger. Bij het boeken bleek dat er alleen nog een canter beschikbaar was, hier kunnen in totaal 20 personen in. Al vrij snel kwamen we onze eerste tijger, nog voordat we een van de zones in waren gereden. Het mannetje had net een prooi gevangen en was verscholen tussen de bomen van zijn maaltijd aan het genieten. We reden verder het park in en zagen in de verte al meerdere jeep stil staan, een goed teken want dan is er natuurlijk iets te zien. En jahoor, onze tweede tijger gespot! Onderweg zagen ook nog veel aapjes, een kleine uil, wilde zwijnen, herten, een krokodil en een grote hagedis.
Alle nationale parken werken met verschillende zones en je krijgt van tevoren een gebied toegewezen. Dat gebeurt willekeurig, waardoor geen enkele safari hetzelfde is. Om het gebied en de dieren te beschermen is 20% opengesteld voor toeristen. Ranthambore heeft in totaal 10 zones. Zone 1 t/m 5 zijn bekend als de 'core zones', waar de kans op het spotten van tijgers hoger is. Daar staat tegenover dat de bufferzones (zones 6 t/m 10) juist bekendstaan om hun rust, ruimte en indrukwekkende landschappen. Hoe vaker je het park in gaat, hoe groter de kans op het spotten van de Bengaalse tijger.
Goed om te weten: In alle nationale parken in India is het gebruik van een telefoon voor het maken van foto's niet toegestaan. Het is daarom aan te raden om een camera mee te nemen als je die hebt. Hoewel het verbod op telefoons niet altijd strikt wordt nageleefd en je ze soms toch ziet opduiken, adviseren wij om je telefoon in de accommodatie te laten. Dit is niet alleen beter om de regels te respecteren, maar vooral ook beter voor de dieren.
Panna National Park is misschien minder bekend dan Ranthambore, maar zeker niet minder bijzonder. Wat Panna onderscheidt van veel andere nationale parken in India is de Ken rivier die door het park heen stroomt. Het landschap is dan ook afwisselend met bossen, graslanden, rotsformaties en steile kliffen. Dit keer hebben we een privésafari en gaan we per jeep het park in. Stipt om 05:30 openen de deur van het park en gaan we via de Madla Gate het park in, een van de drie core zones. Over de Madla Gate wordt gezegd dat je er de hoogste kans hebt op het spotten van tijgers, dus dat beloofd veel goeds.
We reden doelgericht steeds verder het park in, richting een vlakte waar de avond ervoor nog een prooi was gevangen door een vrouwelijke tijger. Onderweg zagen we haar sporen, maar tijdens deze zoektocht hadden we helaas geen succes. Onze gids stond voortdurend in contact met andere gidsen en hoorde dat er door verschillende jeeps een tijger was gespot. En ja hoor, een mannetjes tijger! Het was wel goed zoeken en vaak ook inzoomen met de camera om hem goed te kunnen zien. Zo zie je maar hoe effectief zijn strepen zijn als camouflage in het landschap. Hierna hoorde de gidsen een alarm signaal en zijn we richting te rivier gereden waar we vervolgens aan de overkant heel vluchtig een andere tijger voorbij zagen komen.
Onze gids stelde voor om een korte tocht per boot te maken om wellicht zo dichterbij de tijger te komen die we aan de andere kant zeggen. Dat gebied is namelijk gesloten voor toerisme en dus safari's, maar het is wel mogelijk om per boot de rivier op te gaan. Dus zo hebben we ongeveer 20 minuten over de rivier gevaren. Onderweg kwamen we nog een kleine krokodil tegen. Een leuke ervaring om vanaf het water op zoek te gaan.
Panna National Park bestaat uit drie core zones: Madla, Hinouta en Akola. De Madla-zone is de oudste en tegelijkertijd de meest bezochte safari zone, waardoor ook de meeste accommodaties zich rondom deze ingang bevinden. Het landschap hier is duidelijk anders dan in Ranthambore. Waar Ranthambore bekendstaat om zijn open vlaktes, droge heuvels en het ruigere, meer uitgestrekte karakter, voelt Panna juist veel groener en dichter begroeid aan. Vooral langs de Ken-rivier in de Madla zone verandert het landschap in een afwisselend geheel van dichte jungle, rotsformaties en waterstromen die door het park slingeren. Daarnaast kent het park nog twee bufferzones, Jinna en Akola, die het hele jaar door toegankelijk zijn.
Onze laatste safari in India, dit keer aan het eind van de middag. Om 03:30 werden we opgehaald en reden we naar de ingang van het park, naar de Maghadi gate. Het park ging stipt om 04:00 open en we waren er dan ook weer helemaal klaar voor! Onze gidsen hebben geen bereik en kunnen elkaar dus niet op de hoogte stellen als er ergens een tijger gespot is. Dat maakt het dus een stuk authentieker en eigenlijk veel leuker. We reden een aardig eind het park in en zal al snel de sporen van een tijger in het zand. Wat bleek, ze was de andere kant op gelopen en we kwamen dan ook niet als eerste aan. Na weinig beweging zijn we verder gereden en met geluk, want we kwamen haar broer tegen. En het leuke, er was maar één andere jeep. Later kwamen we op een open grasveld ook nog de vader en de moeder tegen, dus het hele gezin was compleet! Na het zien van de tijgers hadden wij onze zinnen gezet op het spotten van een olifant, want ook die leven in Bandhavgarh. We werden deels beloond, namelijk met de sporen, maar helaas niet de olifant zelf gespot. Inmiddels begon de zon te zakken en reden we terug naar de ingang, waar we voor 19:00 moesten zijn.
De belangrijkste zones in Bandhavgarh zijn Tala, Magadhi en Khitauli, aangevuld met enkele buffer zones. Tala is de oudste en meeste populaire zone vanwege de hoge kans op het spotten van tijgers, al blijft het natuurlijk altijd onvoorspelbaar. Elke zone heeft weer z'n eigen charme en dat maakt het juist zo leuk. Geen enkele safari is hetzelfde en elke rit is weer anders. De bufferzones in Bandhavgarh zijn Dhamokhar, Johila en Pachpedi.
Tijdens een rondreis door Rajasthan kan je ook gemakkelijk een bezoek brengen aan Ranthambore National Park of het minder bezochte Sariska Tiger Reserve. Wil je een wildlife ervaring toevoegen aan jouw rondreis door India? Wij stellen graag een rondreis op maat voor je samen.